Podcast Lepiej Teraz

Przez lata nagrywania biografii zauważyłem ciekawą prawidłowość. Aleksander Hamilton na Karaibach,
Benjamin Franklin w swojej drukarni, 
Napoleon w Brienne, 
Washington w Mount Vernon, 
Churchill w wojskowym namiocie, 
Truman w Białym Domu, 
Machiavelli na wygnaniu, 
Montaigne w swojej wieży, 
Fryderyk Wielki po bitwie, 
Jan Karski na studiach, 
Kościuszko w drodze do Ameryki.
Oni wszyscy czytali tę samą książkę. Napisaną przez greckiego kapłana z małego prowincjonalnego miasteczka. Przed dwoma tysiącami lat.Co takiego było w tej księdze, że kształtowała największych przywódców w historii? 
Dlaczego ludzie, którzy zmieniali świat, wracali do niej raz za razem? 
I co najważniejsze, dlaczego Ty, szukający własnej transformacji, powinieneś ją dziś otworzyć?
Ten odcinek to opowieść:O odkryciu, które połączyło wszystkie biografie, które nagrałem. 
O instrukcji obsługi wielkości, która przetrwała tysiąclecia. 
I o tym, jak starożytna mądrość może zmienić Twoje życie teraz.
Czasami odpowiedzi na współczesne problemy czekają w bibliotece. 
Trzeba tylko wiedzieć, gdzie szukać.

Wesprzyj mój podcast:
Będę wdzięczny za postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz 

Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejteraz

ŹRÓDŁA:

Źródła podstawowe:Plutarch – „Żywoty równoległe” (szczególnie wstępy do „Żywota Aleksandra” i „Żywota Demostenesa”)
Merle Miller – „Plain Speaking: An Oral Biography of Harry S. Truman”, Berkley Publishing Group, 1974
Ron Chernow – „Alexander Hamilton”, Penguin Books, 2004
Louis Sarkozy – „Napoleon’s Library: The Emperor, His Books and Their Influence on the Napoleonic Era”, 2024
Albert Guerard – „Napoleon I”, Alfred A. Knopf, 1969
Źródła uzupełniające:Timothy Duff – „Plutarch As Moral and Political Educator”, Cambridge University Press, 2023
Rebecca Burgess – „Plutarch’s Gift”, Law & Liberty, 2024
Pierre Hadot – „The Inner Citadel: The Meditations of Marcus Aurelius”
The Online Library of Liberty – „Plutarch’s Parallel Lives” (eseje o recepcji w Ameryce)
Cytaty źródłowe użyte w odcinku:„Nie piszę historii, lecz życiorysy…” – Plutarch, „Żywot Aleksandra”, wstęp
„Mieszkam w małym mieście…” – Plutarch, „Żywot Demostenesa”
„Kiedy byłem w polityce…” – Truman w wywiadzie dla Merle’a Millera
„Bonaparte, w Tobie nie ma nic nowoczesnego…” – cytat przypisywany Pasquale Paoli
„Niech mój syn czyta i rozmyśla nad historią…” – Napoleon, instrukcje dla syna
List Machiavellego do Francesco Vettoriego z 10 grudnia 1513 r.

To czwarty i ostatni odcinek z cyklu o człowieku, którego uważam za najbardziej fascynującego bohatera II wojny światowej.

Jan Karski – kurier Polskiego Państwa Podziemnego, świadek Holocaustu, człowiek, który w trakcie okupacji przedostał się na Zachód i rozmawiał z Rooseveltem.

W poprzednim odcinku poznałeś historię jego wstrząsających doświadczeń w getcie warszawskim i przedsionku obozu zagłady w Izbicy Lubelskiej.

Dziś opowiem ci, co stało się potem. I uwierz mi – to, co usłyszysz, jest najbardziej gorzką lekcją o ludzkiej naturze, jaką znam.

W tym odcinku:
→ Przejdziesz z Janem Karskim przez okupowaną Europę – od Warszawy przez Berlin, okupowana Francję, Pireneje do Gibraltaru
→ Usłyszysz, jak najpotężniejsi ludzie świata reagowali na prawdę o Zagładzie
→ Zrozumiesz, dlaczego człowiek, który widział piekło, milczał przez 35 lat

Ten odcinek jest dla Ciebie, jeśli:
→ Chcesz zrozumieć granice ludzkiej empatii
→ Szukasz odpowiedzi na pytanie, czy jeden człowiek może zmienić bieg historii
→ Wierzysz, że prawda musi być mówiona – nawet jeśli nikt nie chce słuchać 

Wesprzyj mój podcast:
Będę wdzięczny za postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz 

Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejteraz(osobiście podziękuję Ci w podcaście)

ŹRÓDŁA:

Autobiografie i wspomnienia:„Story of a Secret State” – Jan Karski (1944, Houghton Mifflin; wznowienie Georgetown University Press, 2013) – pierwsza autobiografia, bestseller z nakładem ponad 400 000 egzemplarzy
„Tajne Państwo” – Jan Karski (1999, Wydawnictwo Znak) – polska wersja rozszerzona i poprawiona przez autora
Relacja Karskiego z rozmowy z prezydentem Rooseveltem – archiwum Muzeum Historii Polski (karski.muzhp.pl)
Biografie:„Karski: How One Man Tried to Stop the Holocaust” – E. Thomas Wood & Stanisław M. Jankowski (1994, John Wiley & Sons) – przełomowa biografia z przedmową Elie Wiesela
„Jan Karski. Jedno życie” – Waldemar Piasecki
„Emisariusz Karski” – Maciej Kozłowski
Wywiady i nagrania (dostępne online):Wywiad Claude’a Lanzmanna z Karskim (1978) – pełna transkrypcja w Mediatece Muzeum Historii Polski (mediateka.muzhp.pl) oraz w kolekcji USHMM; 39 minut wykorzystanych w filmie „Shoah” (1985), pełne nagranie trwa 8-9 godzin
„The Karski Report” –-Claude Lanzmann (2010) – dodatkowy film dokumentalny oparty na niewykorzystanych fragmentach wywiadu
Przemówienie na Międzynarodowej Konferencji Wyzwolicieli, październik 1981
Wywiad dla Yad Vashem (1979) – YouTube
Źródła instytucjonalne:US Holocaust Memorial Museum – encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/jan-karski
Yad Vashem – yadvashem.org/righteous/stories/karski.html
Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata – sprawiedliwi.org.pl/en/stories-of-rescue/story-jan-karski-according-latest-research
Żydowski Instytut Historyczny – jhi.pl (artykuły o Izbicy i listach pożegnalnych Zygielbojma)
Georgetown University Archives – Jan Karski Collection
Jan Karski Educational Foundation – jankarski.net
Google Arts & Culture – wystawa „Jan Karski: Humanity’s Hero”
Listy pożegnalne Szmula Zygielbojma:Żydowski Instytut Historyczny – jhi.pl/en/articles/farewell-letters-from-shmuel-zygielbojm
Filmy dokumentalne:„Shoah” – Claude Lanzmann (1985)
„The Karski Report” –-Claude Lanzmann (2010)
„Remember This: The Lesson of Jan Karski” – film dokumentalny/teatralny z Davidem Strathairnem (2022)

To trzeci odcinek z cyklu o człowieku, którego uważam za najbardziej fascynującego bohatera II wojny światowej.

Jan Karski – kurier Polskiego Państwa Podziemnego, świadek Holocaustu, człowiek, który w trakcie okupacji przedostał się na Zachód i rozmawiał z Rooseveltem.

W poprzednim odcinku poznałeś historię jego zuchwałej ucieczki ze szpitala w Nowym Sączu, gdzie leżał po próbie samobójczej podjętej, by nie zdradzić towarzyszy pod torturami Gestapo.

Dziś opowiem ci, co stało się potem. I uwierz mi – to, co usłyszysz, zmieni Twoje rozumienie ludzkiego okrucieństwa i ludzkiej odwagi.

W tym odcinku:
→ Zobaczysz przedsionek piekła oczami naocznego świadka
→ Poznasz mechanizmy, które tworzą antysemitów i umożliwiają ludobójstwo
→ Zrozumiesz, dlaczego świat nie chciał słuchać prawdy o Zagładzie

Ten odcinek jest dla Ciebie, jeśli:
→ Chcesz zrozumieć, jak zwykli ludzie stają się narzędziami zła
→ Szukasz prawdziwych przykładów moralnej odwagi w obliczu absolutnego horroru
→ Wierzysz, że pamiętanie historii jest obowiązkiem wobec przyszłych pokoleń

Słuchaj teraz i przekonaj się, że jeden człowiek może świadczyć przeciwko całemu systemowi zbrodni – nawet jeśli świat odmawia słuchania. 

Wesprzyj mój podcast:
Będę wdzięczny za postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz 
Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejteraz

ŹRÓDŁA:

Autobiografie i wspomnienia:„Story of a Secret State” – Jan Karski (1944, Houghton Mifflin; wznowienie Georgetown University Press, 2013) – pierwsza autobiografia, pisana podczas wojny
„Tajne Państwo” – Jan Karski (1999, Wydawnictwo Znak) – polska wersja rozszerzona i poprawiona przez autora
„Emisariusz Witold” – Stanisław M. Jankowski (1991, Nowy Jork) – biografia oparta na wywiadach z Karskim
Wywiady i nagrania (dostępne online):Wywiad Claude’a Lanzmanna z Karskim (1978) – pełna transkrypcja w Mediatece Muzeum Historii Polski (mediateka.muzhp.pl) oraz w kolekcji USHMM
Przemówienie na Międzynarodowej Konferencji Wyzwolicieli, październik 1981
Wywiad dla Yad Vashem (1979) – YouTube: „Jan Karski – Interview at Yad Vashem”
Biografie:„Karski: How One Man Tried to Stop the Holocaust” – E. Thomas Wood & Stanisław M. Jankowski (1994, John Wiley & Sons)
„Emisariusz Karski” – Maciej Kozłowski (biografia polska)
„Jan Karski. Jedno życie” – Waldemar Piasecki
Źródła instytucjonalne:US Holocaust Memorial Museum – encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/jan-karski
Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata – sprawiedliwi.org.pl/en/stories-of-rescue/story-jan-karski-according-latest-research
Google Arts & Culture / Muzeum Historii Polski – wystawa „Jan Karski: Humanity’s Hero”
Jan Karski Educational Foundation – jankarski.net
Archiwum Georgetown University
Warsaw Institute – warsawinstitute.org/jan-karski-emissary-free-world
Polskie źródła regionalne:Twojsacz.pl – „28 lipca 1940: Akcja Szpital”
Wojennysacz.pl – projekt historyczny „Wojenny Nowy Sącz”
Sączopedia – lokalna encyklopedia historyczna

To drugi odcinek z cyklu o człowieku, którego uważam za najbardziej fascynującego bohatera II wojny światowej.

Jan Karski – kurier Polskiego Państwa Podziemnego, świadek Holocaustu, człowiek, który w trakcie okupacji wielokrotnie przedostał się na Zachód i rozmawiał z Rooseveltem.

W poprzednim odcinku poznałeś historię jego zuchwałego przechytrzenia NKWD, by uniknąć nieznanego losu oficerów i w efekcie egzekucji w Katyniu. Zakończyłem na jego skoku z pędzącego pociągu. 

Dziś opowiem Ci, co stało się po tym jak nasz bohater uciekł z tego niemieckiego transportu jeńców wojennych w okolicach Kielc.

W tym odcinku:
→ Dowiesz się, jak zwykły człowiek staje się kurierem tajnego państwa
→ Poznasz metodę zapamiętywania, która pozwalała przenosić setki stron dokumentów w głowie → I zrozumiesz, dlaczego czasem jedynym wyjściem z piekła jest… wybór śmierci

Słuchaj teraz i przekonaj się, dlaczego historia Jana Karskiego zmieni Twoje myślenie o sile człowieka.

Wesprzyj mój podcast przez postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz 

Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejteraz

ŹRÓDŁA:

Autobiografie i wspomnienia:
„Story of a Secret State” – Jan Karski (1944, Houghton Mifflin; wznowienie Georgetown University Press, 2013) – pierwsza autobiografia, pisana podczas wojny
„Tajne Państwo” – Jan Karski (1999, Wydawnictwo Znak) – polska wersja rozszerzona i poprawiona przez autora
„Emisariusz Witold” – Stanisław M. Jankowski (1991, Nowy Jork) – biografia oparta na wywiadach z Karskim
Wspomnienia Zbigniewa Rysia – „Wspomnienia kuriera” (2013)
Wspomnienia Zofii Rysiówny – „Z przeżyć okupacyjnych”, Rocznik Sądecki, tom 9, Nowy Sącz, 1968
Wywiady i nagrania (dostępne online):
Wywiad Claude’a Lanzmanna z Karskim (1978) – pełna transkrypcja w Mediatece Muzeum Historii Polski (mediateka.muzhp.pl) oraz w kolekcji USHMM
Przemówienie na Międzynarodowej Konferencji Wyzwolicieli, październik 1981
Wywiad dla Yad Vashem (1979) – YouTube: „Jan Karski – Interview at Yad Vashem”
Biografie:
„Karski: How One Man Tried to Stop the Holocaust” – E. Thomas Wood & Stanisław M. Jankowski (1994, John Wiley & Sons)
„Emisariusz Karski” – Maciej Kozłowski (biografia polska)
„Jan Karski. Jedno życie” – Waldemar Piasecki
Źródła instytucjonalne:
US Holocaust Memorial Museum – encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/jan-karski
Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata – sprawiedliwi.org.pl/en/stories-of-rescue/story-jan-karski-according-latest-research
Google Arts & Culture / Muzeum Historii Polski – wystawa „Jan Karski: Humanity’s Hero”
Jan Karski Educational Foundation – jankarski.net
Archiwum Georgetown University
Warsaw Institute – warsawinstitute.org/jan-karski-emissary-free-world
Polskie źródła regionalne:
Twojsacz.pl – „28 lipca 1940: Akcja Szpital”
Wojennysacz.pl – projekt historyczny „Wojenny Nowy Sącz”
Sączopedia – lokalna encyklopedia historyczna

To pierwszy odcinek z cyklu o człowieku, którego uważam za najbardziej fascynującego bohatera II wojny światowej.

Jan Karski – kurier Polskiego Państwa Podziemnego, świadek Holocaustu, człowiek, który w trakcie okupacji wielokrotnie przedostał się na Zachód i rozmawiał z Rooseveltem.Ale zanim stał się legendą, musiał przetrwać.

W tym odcinku poznasz historię jednej z najbardziej zuchwałych ucieczek II wojny światowej.
Odkryjesz technikę, która pozwoliła młodemu oficerowi i dyplomacie oszukać NKWD.
I zrozumiesz, jak podejmować decyzje, gdy stawką jest życie.

Ten odcinek jest dla Ciebie, jeśli:
→ Interesujesz się historią Polski i II wojną światową
→ Szukasz prawdziwych przykładów odwagi i sprytu w ekstremalnych sytuacjach
→ Chcesz poznać praktyczne lekcje od ludzi, którzy przetrwali najgorsze

Słuchaj teraz i przekonaj się, dlaczego historia Jana Karskiego zmieni Twoje myślenie o sile człowieka.

Wesprzyj mój podcast:
Będę wdzięczny za postawienie mi kawy → suppi.pl/lepiejteraz 
Zostań Mecenasem odcinka→ patronite.pl/podcastlepiejteraz

ŹRÓDŁA:„Story of a Secret State” – Jan Karski (1944, Houghton Mifflin) – pierwsza autobiografia
„Jan Karski. Jedno życie” – Waldemar Piasecki (2017, Insignis Media)
„Tajne Państwo” – Jan Karski (1999, Wydawnictwo Znak) – polska wersja rozszerzona
„Emisariusz” – Maciej Kozłowski (2010, Świat Książki) – biografia
„Karski: How One Man Tried to Stop the Holocaust” – E. Thomas Wood & Stanisław M. Jankowski (1994, John Wiley & Sons)
Wywiady i Nagrania (dostępne online):Wywiad Claude’a Lanzmanna z Karskim (1978) – fragmenty w filmie „Shoah”, pełne nagranie w Steven Spielberg Jewish Film Archive
Wywiad dla Yad Vashem (1979) – YouTube: „Jan Karski – Interview at Yad Vashem”
Wywiad dla BBC (1984) – BBC Archives
Wywiad dla Radia Wolna Europa (1954) – Archiwum RWE online
Dokumenty Archiwalne:Archiwum IPN – teczka BU 0259/531 (zeznania świadków)
Instytut Polski w Londynie – raporty kurierskie Karskiego 1940-1943
Holocaust Encyclopedia USHMM – sekcja o Janie Karskim
Google Arts & Culture – „Jan Karski: Humanity’s Hero” (wystawa online)
Filmy Dokumentalne (YouTube):„Karski i władcy ludzkości” – Claude Lanzmann (1985)
„Remember This: The Lesson of Jan Karski” – reż. Derek Goldman (2022)